ZEKÂT HESAPLAMA

ZEKÂT HESAPLAMASI NASIL YAPILIR

Zekât, İslam dininde zenginlik ölçüsü olan miktarda mala sahip olan kişilere malının belirli bir kısmını yardıma muhtaç Müslümanlara vermesini emreden maddi ibadettir. Nisap miktarı ise zekâtla yükümlü olmak için esas alınan zenginlik ölçüsüdür.

Hür, reşit ve ayırt etme gücüne sahip olan bir Müslüman’ın nisap miktarı kadar malı bulunuyorsa bu kişi zekât vermekle yükümlüdür. Bir yılı dolmuş nisap miktarında olan malına ilişkin zekât hesaplaması yaparak yükümlülüğünü yerine getirmelidir.

Zekât vermekle yükümlü olan kimse borçları ve zaruri ihtiyaçları dışında sahip olduğu mal değerine göre zekât miktarını hesaplar.

BİR MALIN ZEKÂT HESAPLAMASINA TABİ OLMASI İÇİN GEREKEN ŞARTLAR

Bir malın zekât hesaplamasına tabi olması için üç temel şart vardır. Bunlardan birincisi; büyüme veya artma kabiliyetine sahip olması gerekmektedir. Örnek vermek gerekirse; ticarette kullanılan herhangi bir eşya, altın ve gümüş, neslini çoğaltmak veya sağmak için otlatılan hayvanlar zekâta tabi olarak kabul edilmelidir.

Bir malın zekât hesaplamasına tabi olması için ikinci şart ise malın, sahibinin bizzat elinde bulunması gerekliliğidir. Malın fiilen mülk sahibinin elinde bulunmaması hâlinde o mal için zekât düşmez.

Bir malın zekât hesaplamasına tabi olması için sonuncu şart ise zekât verilecek malın üzerinden tam bir sene geçmesi gerekmektedir. Çünkü bu müddet içinde malın artması ve değerlenmesi mümkündür.

Zekâtlarınızı WEFA Tanzanya’daki Muhtaçlara Ulaştırdı
Zekat

ZEKÂT HESAPLAMASINDA NİSAP MİKTARI NASIL OLMALIDIR?

Nisap miktarı kadar malı olan kimsenin, bunu altın değeri üzerinden hesaplayarak zekâtını vermesi daha uygun olacaktır. Nitekim hadislerde belirlenen nisap miktarı asgari 80,18 gr. altındır.  Bu miktar üzerinden 2 grama tekabül eden değer zekât olarak verilmelidir. Yani nisap değeri üzerinden %2,5 (1/40) oranı ile zekât hesaplanmalıdır.

‘’ Senin iki yüz dirhem gümüş paran olduğu ve üzerinden bir yıl geçtiği zaman, buna beş dirhem zekât gerekir. Yirmi dinara ulaşmadıkça, altına bir yoktur. Senin yirmi dinar altın paran olduğu ve üzerinden de bir yıl geçtiği zaman, buna yarım dinar zekât vardır.’’ (es-Şevkânî Neylü’l- Evtâr, 4,138)

NAKİT PARA ÜZERİNDEN ZEKÂT HESAPLAMASI

Nakit para ve altın aynı usulde hesaplanır. Bu durumda verilecek zekât miktarı, elde var olan nakit ve altın değerinin %2,5 (1/40) oranına tekabül etmektedir. Örneğin aylık zaruri ihtiyaçları ile borçlarını çıkarınca elinde nisap miktarı kalan kişi nakit değerinin %2,5 miktarını zekât vermekle yükümlüdür.

Maaş, ücret ve meslek kazançları üzerinden zekât hesaplanabilmesi için bu gelirlerin tamamı nisaba ulaşınca ve üzerinden bir yıl geçerse, ihtiyaçlar giderilip borçlar düşüldükten sonra %2,5’i zekât olarak verilir.

TİCARET MALLARININ ZEKÂT HESAPLAMASI

Alımı ve satımı yapılan, kâr elde etmek maksadı ile elde bulundurulan her türlü mal ticari maldır. Ticari mallar da zekâta tabi olup, ticari malların zekât hesaplaması yapılırken üzerinden bir yılın geçmiş olması ve nisap miktarına ulaşmış olması gerekir. Ticari malların zekât miktarı hesaplanırken de altının nisap miktarı üzerinden %2,5 oranı ile esas alınır. Bu durumda ticari malın değerinin asgari 80 grama tekabül etmesi gerekecektir. Ticari malın zekâtı hesaplanırken malın alış fiyatı üzerinden hesaplamak daha doğru olacaktır.

TOPRAK ÜRÜNLERİ İÇİN ZEKÂT HESAPLAMASI

“…sizin için yerden çıkardıklarımızdan infak edin.” (Bakara Sûresi, 2:267) emri ile toprak ürünlerinden de zekât verilmesi emredilmiştir. Ancak hangi toprak ürünleri üzerinde zekât verilmesi emredildiği tartışmalıdır. 

Ebû Yusuf, toprak ürünlerinin zekâta tabi olabilmesi için bir sene çürümeden kalabilmesi gerektiğini savunmaktadır. Hanefî ve çağdaş İslam âlimleri ise tüm toprak ürünlerinin zekâta tabi olduğunu kabul etmektedir. İmam Şâfîî ise yalnızca hurma ve üzümün zekâta tabi toprak mahsulü olduğu görüşündedir.

Toprak ürünlerinin zekât hesaplaması konusunda Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyurmaktadır: “Yağmur, pınar veya akarsu ile sulanan mahsulde onda bir, hayvan gücüyle sulanan mahsulde yirmide bir zekât vardır.” (Tirmizî, Zekât, 14; es-Şevkânî Neylü’l- Evtâr, 4/139)

ZEKÂT HESAPLAMASINA TABİ OLMAYAN MALLAR

  • Tarla, arsa ve ev bakımından;

Bu tür gayrimenkullerin maliki tarafından alımı-satımı yapılmıyorsa veya kiraya verilmemişse zekât verilmesi gerekmez.

  • Ziynet eşyası yönünden;

Genel kaide evde süs ve ziynet eşyası olarak bulundurulan elmas, yakut, pırlanta gibi kıymetli taşların zekâtı gerekmez. Ancak altın ve gümüş ziynet eşyaları nisap miktarına ulaştığı takdirde zekât verilmesi gerekir. Şafii mezhebine göre ise, kadının süs ve ziynet eşyasından zekât verilmez.

  • Ev almak için biriktirilen para yönünden;

İslam’da prensip zekâtın farz olduğu malların “artma veya çoğalma” kabiliyeti olmasıdır. Biriktirilen para artma kabiliyetinde olduğu için, zekâtı farzdır. Ancak ev almak için sözleşme imzanlanmışsa ve o para o ev için kullanılacaksa o zaman zekât verilmesi gerekmez.

ONLİNE BAĞIŞ kısmından bağış yapabilmek için

TIKLAYINIZ.
TIKLAYINIZ.

Zekâtınızı “KIŞ KAMPANYAMIZ” için de VEREBİLİRSİNİZ.

TIKLAYINIZ.
TIKLAYINIZ.